Komunikat Głównego Lekarza Weterynarii dotyczący zagrożenia grypą ptaków w związku z jesiennymi migracjami dzikiego ptactwa
Komunikaty 2026-10-12
W związku z trwającymi, sezonowymi migracjami dzikich ptaków, które zwiększają ryzyko wystąpienia grypy ptaków, Główny Lekarz Weterynarii przypomina o konieczności przestrzegania wymogów bioasekuracji.
Grypa ptaków to zakaźna choroba wirusowa, która wywołuje masowe zachorowania i bardzo wysoką śmiertelność u drobiu, ptaków dzikich oraz utrzymywanych w niewoli (w tym w hodowlach przydomowych). Stwierdzenie zakażenia wiąże się z koniecznością likwidacji stada. Skutkuje to dotkliwymi restrykcjami dla całego sektora drobiarskiego, prowadząc do czasowej utraty rynków zbytu oraz trudności w utrzymaniu ciągłości produkcji w wyniku wprowadzanych ograniczeń.
Głównym wektorem wirusa są ptaki dzikie, szczególnie gatunki związane ze środowiskiem wodnym, jak kaczki, gęsi i łabędzie. Polska posiada obecnie status kraju wolnego od wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI), ale jesienne przeloty dzikiego ptactwa drastycznie zwiększają ryzyko transmisji zakażeń do komercyjnych i niekomercyjnych miejsc hodowli drobiu. Dlatego sezon jesienno - zimowy wymaga szczególnej uwagi i wzmożonej ostrożności hodowców drobiu na terytorium całego kraju.
Należy ściśle przestrzegać zasad bioasekuracji określonych przepisami prawa, w tym m.in.:
- nie poić drobiu oraz utrzymywanych ptaków wodą ze zbiorników, do których mają dostęp ptaki dzikie,
- utrzymywać drób w sposób ograniczający jego kontakt z dzikimi ptakami,
- uniemożliwić dostęp drobiu do zbiorników wodnych, do których mają dostęp dzikie ptaki,
- przechowywać i zabezpieczyć paszę i ściółkę w sposób, który zabezpiecza przed dostępem dzikich ptaków, gryzoni, zwierząt domowych i dzikich,
- przestrzegać zasad higieny tj. myć i odkażać ręce oraz stosować odzież i obuwie ochronne przy wchodzeniu do budynków inwentarskich,
- czyścić i odkażać narzędzia i sprzęt używany do obsługi zwierząt,
- nie wprowadzać na teren gospodarstwa, w którym jest utrzymywany drób, zwłok dzikich ptaków lub tusz ptaków łownych,
- zabezpieczyć wjazdy/wyjazdy oraz wejścia/ wyjścia w zakładach drobiu w maty dezynfekcyjne, niecki dezynfekcyjne lub w inne rozwiązania techniczne umożliwiające wykonanie oczyszczania i odkażenia.
Pamiętajmy, że działania na rzecz właściwego zabezpieczenia gospodarstw stanowią kluczowy element pozwalający zminimalizować ryzyko wystąpienia grypy ptaków.
Komunikat Powiatowego Lekarza Weterynarii w Toruniu
Powiatowy Lekarz Weterynarii w Toruniu informuje, że w związku rozprzestrzenianiem się Afrykańskiego Pomoru Świń na terenie województwa Kujawsko - Pomorskiego, w powiecie toruńskim uległy zmianie: obszar objęty ograniczeniami II (strefa różowa) oraz obszar objęty ograniczeniami I (strefa niebieska).
W związku z powyższym:
1. strefa różowa (OOO II) obejmuje następujący obszar na terenie powiatu toruńskiego:
- gmina wiejska Chełmża,
- miasto Chełmża,
- gmina Zławieś Wielka,
- gmina Łubianka
- gmina Łysomice
- powiat miejski Toruń
- część gminy Lubicz - miejscowości Grębocin, Rogowo
2. strefa niebieska (OOO I) obejmuje następujący obszar na terenie powiatu toruńskiego:
- gminy: Obrowo, Wielka Nieszawka,
- część gminy Lubicz położona na wschód od linii wyznaczonej przez drogę nr A1 biegnącą od północnej granicy gminy do granicy gminy w miejscowości Grębocin
- część gminy Czernikowo położona na północny wschód od linii wyznaczonej przez drogę nr 10.
Zmiana obszarów objętych ograniczeniami zawarta jest w opublikowanym w dniu 21 września 2026r. ROZPORZĄDZENIU WYKONAWCZYM KOMISJI (UE) 2026/2135 z dnia 18 września 2026r. zmieniające załączniki I i II do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/594 ustanawiającego środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń oraz uchylające decyzję wykonawczą (UE) 2026/1973 dotyczącą niektórych tymczasowych środków nadzwyczajnych w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń we Włoszech.
Rozporządzenie wchodzi w życie dnia 22 września 2026 r.
Mapka z zaznaczonymi obszarami objętymi ograniczeniami
https://bip.wetgiw.gov.pl/asf/mapa/
Wymagania w obszarze objętym ograniczeniami dla hodowców trzody chlewnej:
Zakłady (gospodarstwa) muszą spełniać wymogi z rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2026 r. w sprawie środków zwalczania afrykańskiego pomoru świń (Dz.U. 2026 poz. 344),
Obowiązują dotychczasowe wymogi bioasekuracji w zakładach (gospodarstwach) świń wynikające z powyższego rozporządzenia.
Dodatkowo w obszarze objętym ograniczeniami I i II, obowiązują niżej wymienione obowiązki tj:
nakaz używania urządzeń zapewniających skuteczną dezynfekcję lub niecek dezynfekcyjnych lub wyłożenie mat dezynfekcyjnych odpowiednio przed
• wejściami do zakładów (gospodarstw), w którym są utrzymywane świnie, i wyjściami z tego gospodarstwa, przy czym szerokość wyłożonych mat powinna być nie mniejsza niż szerokość danego wejścia i wyjścia, a długość – nie mniejsza niż 1 m
• wjazdami do gospodarstwa, w którym są utrzymywane świnie, i wyjazdami z tego gospodarstwa, przy czym szerokość wyłożonych mat powinna być nie mniejsza niż szerokość wjazdów i wyjazdów, a ich długość – nie mniejsza niż obwód największego koła lub długość najdłuższej gąsienicy środka transportu wjeżdżającego na wybieg lub wyjeżdzającego z wybiegu.
• stałe utrzymywanie urządzeń zapewniających skuteczną dezynfekcję, niecek dezynfekcyjnych lub mat w stanie zapewniającym skuteczność działania środka dezynfekcyjnego.
Posiadacz świń informuje Powiatowego Lekarza Weterynarii w Toruniu o każdym przypadku padnięcia świni w gospodarstwie w terminie 2 dni od dnia padnięcia
Informacje o zdarzeniach dotyczących świń, z wyłączeniem urodzenia, zgłasza się do komputerowej bazy danych ARiMR w terminie 2 dni od dnia wystąpienia danego zdarzenia.
Ubój własny dozwolony na określonych warunkach:
- świnie 30 dni przed ubojem przebywały w gospodarstwie,
- badanie przed i poubojowe, powiadomienie o zamiarze uboju świń na potrzeby własne lekarze wolnej praktyki -badanie przed i poubojowe – z wystawieniem zaświadczenia
• Częstotliwość kontroli bioasekuracji – 2 x w roku w odstępie minimum 4 miesięcy.
• Jedna kontrola odbędzie od razu po wejściu w strefę lub 3 miesiące przed planowanym przemieszczeniem.
• Przemieszczanie świń, każdorazowo -świadectwo zdrowia z badaniem klinicznym 24 godz. przed przemieszczeniem.
Obszar Objęty Ograniczeniami II- strefa różowa – dodatkowe wymogi w związku z przemieszczeniami do ubojni lub innego zakładu(gospodarstwa):
• Świnie przemieszcza się wyłącznie po uzyskaniu pozwolenia PLW w Toruniu. Pozwolenia wydaje się po przeprowadzeniu analizy ryzyka, która wykaże, że przemieszczenie świń nie spowoduje zagrożenia rozprzestrzenienia wirusa.
• Wymagane jest ogrodzenie budynków inwentarskich i budynków do przechowywania pasz, ogrodzenie i zabezpieczenie ściółki przed dotępem dzikiego ptactwa i dzikich zwierząt,
• Wymagane jest sporządzenie i realizowanie na bieżąco Planu Zabezpieczenia Biologicznego.
• Spełnienie wymogów bioasekuracjii
Posiadacz świń informuje PLW w Toruniu o każdym przypadku padnięcia świni w zakładzie (gospodarstwie), w związku z koniecznością wykonania sekcji zwłok i poboru próbek ( monitoring bierny narządowy ).
Zakazuje się:
1) organizowania targów, wystaw, pokazów i konkursów zwierząt z udziałem świń;
2) prowadzenia działalności nadzorowanej w zakresie skupu świń lub pośrednictwa w obrocie świniami, z wyłączeniem pośrednictwa bez wykorzystania obiektów budowlanych lub innych miejsc, będących w posiadaniu podmiotu prowadzącego taką działalność.
Środki transportu wymogi:
Spełnianie wymogów dotyczących środków transportu stosowanych do przemieszczania świń:
-Środki transportu skonstruowane i utrzymywane w sposób zapobiegający wszelkim wyciekom lub ucieczkom zwierząt,
-środki transportu do przewozu świń muszą być czyszczone i dezynfekowane
( środki dezynfekcyjne wirusobójcze -ASF) po każdym transporcie świń, każdorazowo wysuszone lub pozostawione do wyschnięcia - czynności te należy udokumentować.
Informację powyższą przesyła się celem udostępnienia w sposób zwyczajowo przyjęty.
Zastępca Powiatowego Lekarza Weterynarii w Toruniu
lek. wet. Andrzej Borowski
/podpisano elektronicznie/